ભારત અને યુકે વચ્ચેનો ઐતિહાસિક વેપાર કરાર (CETA) 15 જુલાઈ, 2026થી અમલમાં આવી રહ્યો છે. આનાથી યુકેમાં નિકાસ થતા 99% ભારતીય ઉત્પાદનો પરના કર સંપૂર્ણપણે નાબૂદ થશે. તે જ સમયે, ત્યાં કામ કરતા આશરે 75,000 ભારતીય વ્યાવસાયિકોને પાંચ વર્ષ માટે બેવડા કરવેરામાંથી નોંધપાત્ર રાહત મળશે. આ પગલું ભારતીય અર્થતંત્ર અને વ્યવસાયો માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે.
ભારત અને યુનાઇટેડ કિંગડમ (યુકે) વચ્ચેના વેપાર સંબંધોમાં એક નવો અધ્યાય શરૂ થવાનો છે. વ્યાપક આર્થિક અને વેપાર કરાર (CETA) 15 જુલાઈ, 2026ના રોજ સત્તાવાર રીતે અમલમાં આવશે. આ સાથે, એક મહત્વપૂર્ણ સામાજિક સુરક્ષા કરાર (DCC) પણ તે જ દિવસે અમલમાં આવશે. આ ઐતિહાસિક પગલાથી 99 ટકા ભારતીય ઉત્પાદનોને યુકે બજારમાં સીધી જજમેન્ટ-મુક્ત પ્રવેશ મળશે, પરંતુ ત્યાં કામ કરતા ભારતીય વ્યાવસાયિકો માટે ડબલ ટેક્સ મુક્તિનો સમયગાળો ત્રણથી પાંચ વર્ષ સુધી લંબાશે.
આ નવા વેપાર માળખાના અમલીકરણથી ભારતીય નિકાસકારોને સીધો ફાયદો થશે. યુકેમાં અગાઉ ભારે કરવેરા હેઠળની ચીજવસ્તુઓ હવે ત્યાં કોઈપણ ડ્યુટી વિના સરળતાથી વેચી શકાશે. પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પર 70 ટકા, સીફૂડ પર 21.5 ટકા, એન્જિનિયરિંગ અને ઓટો પાર્ટ્સ પર 18 ટકા, ચામડા અને ફૂટવેર પર 16 ટકા અને કાપડ પર 12 ટકા સુધીની ઊંચી આયાત જકાત હવે શૂન્ય કરવામાં આવશે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, નાના અને મોટા ભારતીય કારખાનાઓ, ખેડૂતો અને માછીમારોના માલ હવે યુકે બજારમાં તેમના વાજબી મૂલ્ય પર વેચવામાં આવશે. આ ભારતીય ઉત્પાદન ક્ષેત્રને એક નવી ગતિ આપશે. જો કે, ભારતના સંવેદનશીલ કૃષિ ક્ષેત્રો, જેમ કે ડેરી ઉત્પાદનો, અનાજ અને સફરજન, વિદેશી આયાતના દબાણથી સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત કરવામાં આવ્યા છે.
આ કરાર માત્ર માલ માટે જ નહીં પરંતુ ભારતના સેવા ઉદ્યોગ માટે પણ એક વળાંક સાબિત થવા માટે તૈયાર છે. બ્રિટને ભારતને 137 સેવા ક્ષેત્રોમાં પ્રવેશ આપ્યો છે જેમાં ભારતની નોંધપાત્ર હાજરી છે. આમાં IT, વ્યાવસાયિક સેવાઓ, શિક્ષણ, ટેલિકોમ અને આરોગ્યસંભાળનો સમાવેશ થાય છે. બ્રિટનમાં સ્થળાંતર કરતા કર્મચારીઓને સૌથી મોટી રાહત આપવામાં આવી છે. નવા સામાજિક સુરક્ષા કરાર હેઠળ, બ્રિટનમાં કામચલાઉ સ્થળાંતર કરનારા ભારતીય વ્યાવસાયિકોને હવે પાંચ વર્ષ સુધી ડબલ સામાજિક સુરક્ષા યોગદાન (ડબલ ટેક્સ)માંથી મુક્તિ મળશે. આનાથી 75,000 થી વધુ વ્યાવસાયિકો અને આશરે 900 કંપનીઓને સીધો ફાયદો થશે. વધુમાં, એક નવી અને અનોખી વ્યવસ્થા હેઠળ, 1,800 ભારતીય રસોઇયા, યોગ પ્રશિક્ષકો અને શાસ્ત્રીય સંગીતકારોને પણ દર વર્ષે બ્રિટનમાં કામ કરવાની ખાસ તકો મળશે.
સ્ટીલ ઉદ્યોગનું રક્ષણ કરવું, જ્યારે સામાન્ય માણસને ફાયદો પહોંચાડવો
કોઈપણ આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર કરારમાં સ્થાનિક ઉદ્યોગોનું રક્ષણ કરવું સર્વોપરી છે. 30 પ્રકરણો ધરાવતા આ માળખામાં, ભારતે તેના સ્ટીલ નિકાસકારોના હિતોનું સંપૂર્ણ રક્ષણ કર્યું છે. 1 જુલાઈ, 2026 થી લાગુ થનારા યુકેના કડક નવા સ્ટીલ નિયમો હોવા છતાં, ભારતના 85 ટકા સ્ટીલ નિકાસને પ્રતિબંધોથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. બાકીનો ભાગ ખાસ ક્વોટા સિસ્ટમ દ્વારા સુરક્ષિત છે. આ વેપાર કરાર મોટા વ્યવસાયો સુધી મર્યાદિત નથી; તે સમાજના દરેક વર્ગને અસર કરશે. તે મહિલાઓ, યુવાનો, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને MSME ક્ષેત્રને વિશાળ વૈશ્વિક ગ્રાહક બજાર સુધી સીધી પહોંચ પ્રદાન કરશે. મે 2021 માં સ્થપાયેલી આ ભાગીદારી હવે 14 રાઉન્ડની વાટાઘાટો પછી આકાર લેવા માટે તૈયાર છે, અને ભારતને વૈશ્વિક સ્તરે એક મજબૂત આર્થિક શક્તિમાં પરિવર્તિત કરવા માટે તૈયાર છે.
