ગણેશ ઉત્સવ દરમિયાન મૂર્તિઓના પર્યાવરણને અનુકૂળ વિસર્જન માટે BMC એ મુંબઈમાં 278 સ્થળોએ 383 તળાવો બનાવ્યા છે. શહેરભરમાં વિસર્જન વ્યવસ્થાનું સંચાલન કરવા માટે 25,000 કર્મચારીઓને તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે.

મોટાભાગના જાહેર ગણેશ મંડળો છેલ્લા દિવસે મૂર્તિઓનું વિસર્જન કરશે. ઘરોમાં રાખેલી મૂર્તિઓનું વિસર્જન ઉત્સવના બીજા દિવસે શરૂ થયું હતું.

વિવિધ પરંપરાઓ અનુસાર, ભગવાન ગણેશની મૂર્તિઓનું વિસર્જન સ્થાપના પછી દોઢ દિવસથી પાંચ દિવસની વચ્ચે થાય છે.

12 દિવસનો ગણેશ ઉત્સવ 14 સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થયો હતો અને 25 સપ્ટેમ્બરના રોજ સમાપ્ત થશે. કુદરતી વિસર્જન સ્થળોએ પણ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.

BMC એ 6 ફૂટથી ઊંચી મૂર્તિઓ માટે 67 કુદરતી વિસર્જન સ્થળોએ જરૂરી વ્યવસ્થા કરી છે. આમાં 44 દરિયાકિનારા અને જેટી અને 23 કુદરતી તળાવોનો સમાવેશ થાય છે. બોમ્બે હાઈકોર્ટના 20 ઓગસ્ટ, 2026 ના નિર્દેશ મુજબ, 6 ફૂટથી ઊંચી મૂર્તિઓનું કૃત્રિમ તળાવોમાં વિસર્જન કરવું આવશ્યક છે.

BMC એ નાગરિકોને કુદરતી જળ સ્ત્રોતોને પ્રદૂષણથી બચાવવા માટે કૃત્રિમ તળાવોનો ઉપયોગ કરવાની અપીલ કરી છે.

દરિયા કિનારા પર રેતી પર 1,194 સ્ટીલ પ્લેટો નાખવામાં આવી છે. ચોપાટીઓ અને દરિયા કિનારાઓ પર 23 જર્મન રાફ્ટ, 34 ક્રેન, 85 એમ્બ્યુલન્સ અને 10 મોટરબોટ સ્ટેન્ડબાય રાખવામાં આવી છે.

લાઇફગાર્ડ્સ અને સર્વેલન્સ વ્યવસ્થા

BMC એ 1,132 લાઇફગાર્ડ્સ તૈનાત કર્યા છે. પૂજા સામગ્રીના કચરાનો નિકાલ કરવા માટે 498 નિર્માલ્ય કળશ અને 326 નિર્માલ્ય ડમ્પસ્ટર સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. ભીડ પર નજર રાખવા માટે 228 કંટ્રોલ રૂમ અને 75 ઓબ્ઝર્વેશન ટાવર સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે.

મુખ્ય વિસર્જન સ્થળ, સ્વરાજ્ય ભૂમિ (ગીરગાંવ ચોપાટી) ખાતે, BMC એ 12 કૃત્રિમ તળાવો અને 20 ઓબ્ઝર્વેશન ટાવર બનાવ્યા છે. 22 રાફ્ટ્સ, 90 શૌચાલય, 3 એમ્બ્યુલન્સ અને આશરે 1,000 કર્મચારીઓને પણ તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે.

વિસર્જન માર્ગોનું સમારકામ

વિસર્જન માર્ગો પર તૈયારીઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. 281 સ્થળોએ માર્ગમાં અવરોધરૂપ કેબલ દૂર કરવામાં આવ્યા છે. 506 રસ્તાઓ પર 4,279 ખાડા અને 171 ડ્રેનેજ કવરનું સમારકામ કરવામાં આવ્યું છે. 515 સ્થળોએ વૃક્ષો પણ કાપવામાં આવ્યા છે.

મુંબઈના દરિયાકિનારા પર બ્લુ-બટન જેલીફિશ અને સ્ટિંગ્રે હાજર છે. તેથી, મૂર્તિ વિસર્જન માટે દરિયામાં જતી વખતે ખાસ સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.

બીએમસીના ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ વિભાગે દરેક જાહેર ગણેશ મંડળના ઓછામાં ઓછા 8 થી 10 સ્વયંસેવકોને તાલીમ આપી છે. આ સ્વયંસેવકોને ભીડ વ્યવસ્થાપન, વિદ્યુત અકસ્માતો, આગ અને તબીબી કટોકટીમાં તાલીમ આપવામાં આવી છે. તેમને પ્રાથમિક સારવાર અને સીપીઆરમાં પણ તાલીમ આપવામાં આવી છે.

આઈઆઈટી બોમ્બેના સેકન્ડ યરના વિદ્યાર્થીએ શુક્રવાર સાંજે આત્મહત્યા કરી લીધી. તે એનર્જી સાયન્સ એન્ડ એન્જિનિયરિંગ વિભાગમાં અભ્યાસ કરતો હતો.

આ પહેલાં, તે દિવસે પરીક્ષા દરમિયાન મોબાઈલ ફોનનો ઉપયોગ કરતાં ઝડપાયો હતો. આઈઆઈટી બોમ્બે અનુસાર, તેણે પ્રશ્નપત્ર ChatGPT પર અપલોડ કર્યું હતું. આ મામલે વિદ્યાર્થી સામે કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નહોતી.

પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, પરીક્ષા સાંજે 4 વાગ્યે પૂરી થઈ, ત્યારબાદ વિદ્યાર્થી પોતાના રૂમમાં ગયો. સાંજે તે પોતાના હોસ્ટેલના રૂમમાં ફાંસો લગાવેલી હાલતમાં મળી આવ્યો. મૃતદેહને પોસ્ટમોર્ટમ માટે રાજાવાડી હોસ્પિટલ મોકલવામાં આવ્યો છે. 7 મહિનામાં આઈઆઈટી બોમ્બેના કેમ્પસમાં આત્મહત્યાનો આ ત્રીજો કેસ છે. આત્મહત્યાના સમાચાર મળતાં જ વિદ્યાર્થીઓએ કોલેજ કેમ્પસમાં વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ કરી દીધું.

IIT બોમ્બેમાં સ્ટુડન્ટ વેલનેસ સેન્ટર ઉપલબ્ધ

IIT બોમ્બેમાં વિદ્યાર્થીઓના માનસિક તણાવને દૂર કરવા માટે સ્ટુડન્ટ વેલનેસ સેન્ટર (SWC) ઉપલબ્ધ છે. અહીં વિદ્યાર્થીઓ પર્સનલ કાઉન્સેલિંગ અને તણાવનો સામનો કરવામાં મદદ મેળવી શકે છે. તેના માટે wellness@iitb.ac.in પર ઇમેઇલ અથવા 022-2576-9070 પર ફોન કરીને સમય લઈ શકાય છે.

જો કોઈ વિદ્યાર્થી વાતવાતમાં ચીડિયા સ્વભાવવાળો થઈ રહ્યો હોય, અભ્યાસ છોડી રહ્યો હોય, પોતાને રૂમમાં બંધ રાખતો હોય, ઓછું ખાતો-સૂતો હોય અથવા હંમેશાં નિરાશાભરી વાતો કરતો હોય, તો આ ભારે માનસિક તણાવની નિશાની છે.

દિલ્હી યુનિવર્સિટી સ્ટુડન્ટ્સ યુનિયન (DUSU) ની ચૂંટણીમાં શુક્રવારે 40.46 ટકા મતદાન થયું હતું, જે ગયા વર્ષના 39.45 ટકા કરતા 1.01 ટકા વધુ છે. આ વર્ષે અંદાજે 1.51 લાખ વિદ્યાર્થીઓએ મતદાન કર્યું હતું. યુનિવર્સિટીની 52 કોલેજો અને વિભાગોમાં મતદાન કેન્દ્રો બનાવવામાં આવ્યા હતા. પ્રમુખ, ઉપપ્રમુખ, સચિવ અને સંયુક્ત સચિવના પદો માટે કુલ 20 ઉમેદવારો ચૂંટણી લડી રહ્યા છે. મતગણતરી શનિવારે સવારે 8 વાગ્યે DU ના મલ્ટીપર્પઝ હોલમાં શરૂ થશે. બપોર સુધીમાં પરિણામો આવવાની અપેક્ષા છે. હાઇકોર્ટે વિજય સરઘસો પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.

DU ની બાવન કોલેજો DUSU ચૂંટણી સાથે જોડાયેલી છે. ચૂંટણી વ્યૂહરચના સંસ્થાઓ એવી કોલેજો પર ખાસ ધ્યાન આપે છે જ્યાં 1,000 કે તેથી વધુ મતદાન થવાની ધારણા છે. આ કોલેજોમાં મજબૂત પ્રદર્શન કેન્દ્રીય પેનલના ઉમેદવારો માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે ઉમેદવારો અને સંગઠનો પ્રચાર દરમિયાન આ કોલેજોમાં સંપર્કના પ્રયાસોને વધુ તીવ્ર બનાવે છે.

કાલકાજી વિસ્તારમાં દેશબંધુ કોલેજ અને રામાનુજન કોલેજમાં મતદાન પ્રમાણમાં વધુ છે. મતદાનનું પ્રમાણ વધુ હોવાથી, આ બે કોલેજોના પરિણામો DUSU ના એકંદર ચૂંટણી પરિણામો પર અસર કરી શકે છે. મુખ્ય વિદ્યાર્થી સંગઠનો દક્ષિણ કેમ્પસમાં શહીદ ભગતસિંહ કોલેજ પર પણ નજર રાખે છે.

જો મતદાન 1,000 થી વધુ થાય તો અદિતિ કોલેજ, શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જી કોલેજ, સિસ્ટર નિવેદિતા કોલેજ, રાજધાની કોલેજ અને શિવાજી કોલેજનું પ્રદર્શન નિર્ણાયક બની જાય છે. આ કોલેજોમાં મજબૂત પકડ સેન્ટ્રલ પેનલના ઉમેદવારોના એકંદર પ્રદર્શનને અસર કરી શકે છે.

નોર્થ કેમ્પસમાં હિન્દુ કોલેજ, હંસરાજ કોલેજ, કિરોરી મલ કોલેજ અને શ્રી ગુરુ તેગ બહાદુર ખાલસા કોલેજમાં પણ પ્રમાણમાં વધુ મતદાન જોવા મળે છે. જો તે દરેક 2,000 થી વધુ થાય છે, તો સેન્ટ્રલ પેનલ માટે તેમનું યોગદાન મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.

પૂર્વ દિલ્હીના મતો પણ મહત્વપૂર્ણ
પૂર્વ દિલ્હીમાં શ્યામ લાલ કોલેજ અને વિવેકાનંદ કોલેજ પણ ઉચ્ચ મતદાન ધરાવતી કોલેજોમાં શામેલ છે. અહીં લગભગ 1,000 નું મતદાન ઉમેદવારોના એકંદર મતદાન શેરને અસર કરી શકે છે. પાછલા વર્ષોની ચૂંટણી પેટર્નમાં સંગઠનોની વ્યૂહરચનાઓમાં વધુ મતદાન ધરાવતી કોલેજો પણ કેન્દ્રસ્થાને રહી છે. તેથી, મતદાનના દિવસે, આ કોલેજોમાં પ્રચાર પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવે છે, તેમજ મતદારોને મતદાન મથકો સુધી લઈ જવાની વ્યૂહરચના પણ આપવામાં આવે છે.

આચારસંહિતાના ઉલ્લંઘન
વિદ્યાર્થી રાજકારણનું સૌથી મોટું કેન્દ્ર ગણાતી દિલ્હી યુનિવર્સિટી વિદ્યાર્થી સંઘ (DUSU) ની ચૂંટણીઓમાં આચારસંહિતાના અનેક ઉલ્લંઘનો જોવા મળ્યા. હાઈકોર્ટની ચેતવણી છતાં, ચૂંટણી પ્રચારમાં નિયમો અને શક્તિ પ્રદર્શનની અવગણના ચાલુ રહી. ઉત્તર અને દક્ષિણ કેમ્પસની બહાર તેમજ કેમ્પસની બહારની કોલેજોની બહાર મોટી સંખ્યામાં પેમ્ફલેટ અને પોસ્ટરો જોવા મળ્યા.

ઉમેદવારો અને તેમના સમર્થકોએ મતદાન કરવા જતા વિદ્યાર્થીઓને નામ અને મતપત્ર નંબરવાળા પેમ્ફલેટનું વિતરણ કર્યું. ઘણી જગ્યાએ, સમર્થકોએ કોલેજોની બહાર રસ્તા પર પેમ્ફલેટ ફેંક્યા, જેનાથી રસ્તાઓ પર કચરો પડ્યો. પેમ્ફલેટ સાથે શ્યામ લાલ કોલેજની બહાર પણ ફટાકડા ફોડવામાં આવ્યા હતા. દરમિયાન, મોંઘા વાહનોના કાફલાએ યુનિવર્સિટી કેમ્પસની આસપાસ ટ્રાફિકને ખોરવી નાખ્યો, જેના કારણે અનેક સ્થળોએ ટ્રાફિક જામ થયો.

ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન પેમ્ફલેટ, પોસ્ટર અને પેમ્ફલેટ માટે નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ હોવાના આરોપો પણ નોંધાયા હતા. હોસ્ટેલ તરફ જતા રસ્તાઓ અને કોલેજોની આસપાસ પ્રચાર સામગ્રી પણ વિખરાયેલી જોવા મળી હતી. આનાથી ચૂંટણી આચારસંહિતાના પાલન અંગે પ્રશ્નો ઉભા થયા હતા.

હાઈકોર્ટે વિજય સરઘસો પર પ્રતિબંધ મૂક્યો
દિલ્હી યુનિવર્સિટી સ્ટુડન્ટ્સ યુનિયન (DUSU) ના ચૂંટણી પરિણામો જાહેર થયા પછી દિલ્હી હાઈકોર્ટે શુક્રવારે ઉમેદવારો અને વિદ્યાર્થીઓને વિજય સરઘસો કાઢવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન હથિયારો લહેરાવવા, લક્ઝરી કારના કાફલાનો ઉપયોગ કરવા અને ચૂંટણી નિયમોના અન્ય ઉલ્લંઘનો પર કોર્ટે નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. મુખ્ય ન્યાયાધીશ ડી.કે. ઉપાધ્યાય અને ન્યાયાધીશ તેજસ કારિયાની બનેલી ડિવિઝન બેન્ચે 140 વિદ્યાર્થી ઉમેદવારોને નોટિસ જારી કરી હતી.

ડઝન કોલેજોના મત જીત અને હારના પ્રયાસોને આકાર આપે છે
જ્યારે દિલ્હી યુનિવર્સિટી સ્ટુડન્ટ્સ યુનિયન (DUSU) ની ચૂંટણી વિદ્યાર્થી સંગઠનો વચ્ચેની સ્પર્ધા હોય તેવું લાગી શકે છે, ત્યારે જીત અને હારનું પરિણામ લગભગ એક ડઝન DU કોલેજોમાં મતદાનથી નોંધપાત્ર રીતે પ્રભાવિત થાય છે, જ્યાં અન્ય કોલેજો કરતા મતદાન વધુ છે. ખાસ કરીને કાલકાજી, દિલ્હી ગ્રામીણ અને પૂર્વ દિલ્હી કોલેજોમાં મતદાન ઉમેદવારોને આગળ વધારવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. સાંજની કોલેજોમાં મતદાન ઘણીવાર જીત અને હાર વચ્ચેના તફાવતને પ્રભાવિત કરે છે.

સત્ય નિકેતન અકસ્માત અને પીજી હોસ્ટેલનો મુદ્દો મુખ્ય ચિંતાનો વિષય રહ્યો.

આ વખતે, એસએનયુ ચૂંટણીમાં વિદ્યાર્થીઓના મુદ્દાઓ કોલેજની દિવાલોથી આગળ વિસ્તર્યા હતા. દક્ષિણ કેમ્પસમાં મતદાન કરવા આવેલા વિદ્યાર્થીઓમાં, સત્ય નિકેતન અકસ્માત સૌથી વધુ ચર્ચિત વિષય હતો. પીજીમાં રહેતા વિદ્યાર્થીઓએ સુરક્ષિત ઇમારત અને સારી સુવિધાઓની જરૂરિયાત વ્યક્ત કરી હતી. હોસ્ટેલનો અભાવ, મહિલા સુરક્ષા, મેટ્રો પાસ, કોલેજ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને વધેલી ફી પણ મુખ્ય મુદ્દાઓમાં સામેલ હતા.

દક્ષિણ કેમ્પસના વિદ્યાર્થીઓમાં સત્ય નિકેતન અકસ્માત ચર્ચાનો મુખ્ય વિષય હતો. પીજીમાં રહેતા વિદ્યાર્થીઓએ જણાવ્યું હતું કે અકસ્માત પછી, મકાનની સલામતીની સાથે રહેવા માટે સ્થળ પસંદ કરતી વખતે ભાડું, કોલેજથી અંતર અને સુવિધાઓ મહત્વપૂર્ણ વિચારણાઓ બની ગઈ છે. મોતીલાલ નેહરુ કોલેજના વિદ્યાર્થી રમણે જણાવ્યું હતું કે સત્ય નિકેતન અકસ્માત હજુ પણ એક યાદ છે.

આજે જારી કરાયેલા બે પાનાના નિવેદનમાં, ઉદયનિધિ સ્ટાલિને નવોદય સ્કૂલ કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટની ટિપ્પણીઓનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. કોર્ટે કહ્યું હતું કે તમિલનાડુએ હિન્દી પ્રત્યે પોતાનો વલણ બદલવો જોઈએ અને રાજ્યો અલગ દેશોની જેમ કાર્ય કરી શકતા નથી. ઉદયનિધિ સ્ટાલિને જણાવ્યું હતું કે તમિલનાડુ હિન્દી કે અન્ય કોઈ ભાષાની વિરુદ્ધ નથી.

તેમણે કહ્યું કે રાજ્ય પોતાની અલગ ઓળખ સાથે કાર્ય કરે છે, પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે તે દેશથી અલગ છે. તેમણે કહ્યું કે હિન્દી લાદવાના પ્રયાસોને કારણે તમિલનાડુ અલગ પડેલું અનુભવે છે. તેમના મતે, ભારતની તાકાત તેની વિવિધતામાં રહેલી છે, અને રાજ્યોની ઇચ્છા વિરુદ્ધ ભાષા નીતિ લાગુ કરવાથી દેશની એકતાને નુકસાન થઈ શકે છે. હિન્દી શીખવા અને દેશભક્તિ વચ્ચે કોઈ સંબંધ નથી.

તેમણે કહ્યું કે ભારત-ચીન યુદ્ધ, બાંગ્લાદેશ મુક્તિ યુદ્ધ, કારગિલ યુદ્ધ અને ગુજરાત ભૂકંપ જેવા મુશ્કેલ સમયમાં તમિલ લોકોએ દેશ માટે યોગદાન આપ્યું છે. તેથી, હિન્દી લાદવાનો વિરોધ કરવાનો અર્થ એ નથી કે તમિલ લોકો અલગ દેશની માંગ કરી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે હિન્દી શીખવા અને દેશભક્તિ વચ્ચે કોઈ સંબંધ નથી.

તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે તમિલનાડુ બે ભાષાની નીતિનું પાલન કરે છે અને આ હોવા છતાં, તે શિક્ષણ, રમતગમત, વિજ્ઞાન અને અન્ય ક્ષેત્રોમાં સતત પ્રગતિ કરી રહ્યું છે. તેમના મતે, તમિલનાડુના ઘણા લોકોએ હિન્દી જાણ્યા વિના રમતગમતમાં ખ્યાતિ મેળવી છે, નોબેલ પુરસ્કાર જીત્યા છે અને ISROમાં વૈજ્ઞાનિક તરીકે કામ કર્યું છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે તમિલનાડુનો વિકાસ સમગ્ર દેશના વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. મોડેલ અને રહેણાંક શાળાઓનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું, “નવોદય માટે અલગ સિસ્ટમની કોઈ જરૂર નથી.”

ઉદયનિધિ સ્ટાલિને જણાવ્યું હતું કે તમિલનાડુ સરકારે નવોદય શાળાઓ અંગે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પોતાનો કેસ મજબૂતીથી રજૂ કર્યો છે.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે RTE પછી, રાજ્યના તમામ જિલ્લાઓમાં મોડેલ શાળાઓ અને રહેણાંક શાળાઓ કાર્યરત છે.

આ શાળાઓ ગરીબ અને પછાત વર્ગના વિદ્યાર્થીઓને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ આપવા પર ભાર મૂકે છે.

તેમના મતે, આ શાળાઓના વિદ્યાર્થીઓ રાષ્ટ્રીય સ્તરની પ્રવેશ પરીક્ષાઓમાં સારું પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે.

ઘણા વિદ્યાર્થીઓ દેશની પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓમાં પણ પ્રવેશ મેળવી રહ્યા છે.

ઉદયનિધિએ જણાવ્યું હતું કે, આ સંદર્ભમાં, નવોદય શાળાઓ માટે અલગ જમીન ફાળવવાની કોઈ જરૂર નથી.

તેમણે કહ્યું કે જો નવોદય શાળાઓ માટેનું ભંડોળ તમિલનાડુને આપવામાં આવે, તો રાજ્ય હાલની શાળા ઇમારતોમાં વધુ સારી સુવિધાઓ પૂરી પાડી શકે છે.

તેમણે એવો પણ આરોપ લગાવ્યો કે તમિલનાડુ દ્વારા ત્રિભાષી નીતિ સ્વીકારવાનો ઇનકાર કરવાને કારણે, કેન્દ્ર સરકારે ‘સમગ્ર શિક્ષા યોજના’ હેઠળ તમિલનાડુને મળવા જોઈતા રૂ. 3,548 કરોડ રોકી દીધા છે.

સંયુક્ત સંસદીય સમિતિ (JPC) ની પહેલી બેઠક યોજાઈ હતી જેમાં દેશમાં બિન-સરકારી સંસ્થાઓ (NGO) અને વિદેશી ભંડોળ પર સરકારી દેખરેખને કડક બનાવતા મુખ્ય બિલની તપાસ કરવામાં આવી હતી. ભાજપના સાંસદ સંજય જયસ્વાલની આગેવાની હેઠળની 31 સભ્યોની સમિતિને વિદેશી યોગદાન (નિયમન) સુધારા બિલ (FCRA), 2026 ની જોગવાઈઓનો નજીકથી અભ્યાસ કરવાનું અને તેનો અહેવાલ રજૂ કરવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું છે. સમિતિને સંસદના 2026 ના શિયાળુ સત્રના પ્રથમ અઠવાડિયાના છેલ્લા દિવસ સુધીમાં લોકસભામાં તેનો અહેવાલ રજૂ કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.

પ્રસ્તાવિત બિલનો મુખ્ય હેતુ વિદેશી ભંડોળ અને NGO પર સરકારી નિયંત્રણને મજબૂત બનાવવાનો છે. વધુમાં, તે સંસ્થાના FCRA લાઇસન્સ રદ કરવામાં આવે તો તેની સંપત્તિની દેખરેખ અને નિકાલ માટે એક નિયુક્ત સત્તા સ્થાપિત કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે. આ બિલ આ વર્ષની 25 માર્ચે લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું અને સતત વિરોધની માંગણીઓ બાદ 12 ઓગસ્ટે JPC ને મોકલવામાં આવ્યું હતું. બિલ રજૂ કરતી વખતે, કેન્દ્રીય ગૃહ રાજ્યમંત્રી નિત્યાનંદ રાયે જણાવ્યું હતું કે આ કાયદો વિદેશી ભંડોળના ઉપયોગમાં પારદર્શિતા લાવવાનો છે. વિપક્ષના આરોપોનો જવાબ આપતા, તેમણે કહ્યું કે આ બિલ એવા લોકો માટે “ખરેખર ખતરનાક” છે જેઓ બળજબરીથી ધર્માંતરણમાં જોડાય છે અથવા ભંડોળનો ઉપયોગ વ્યક્તિગત ઉપયોગ માટે કરે છે. સરકારે લઘુમતીઓને લક્ષ્ય બનાવવાના આરોપોને નકારી કાઢ્યા અને વિપક્ષને ભેદભાવ કરતી એક પણ જોગવાઈ તરફ ધ્યાન દોરવા પડકાર ફેંક્યો. સંસદીય બાબતોના મંત્રી કિરેન રિજિજુએ આરોપ લગાવ્યો કે ચોક્કસ વર્ગોને ઉશ્કેરવા માટે ખોટી ઝુંબેશ ચલાવવામાં આવી રહી છે.

કોંગ્રેસના નેતા કેસી વેણુગોપાલે આરોપ લગાવ્યો કે આ કાયદો લઘુમતીઓ અને એનજીઓને હેરાન કરવા માટે રજૂ કરવામાં આવ્યો છે અને વિપક્ષ તેને તેના વર્તમાન સ્વરૂપમાં પસાર થવા દેશે નહીં. વિપક્ષે દાવો કર્યો હતો કે તે લઘુમતી સંસ્થાઓ અને ખ્રિસ્તી એનજીઓ માટે કાયદેસર ભંડોળને અટકાવશે. એનસીપી (એસપી) ના કાર્યકારી પ્રમુખ સુપ્રિયા સુલેએ પણ કહ્યું કે દરેક વિદેશી ભંડોળને અવિશ્વાસની નજરે ન જોવું જોઈએ.

ભારતીય સુરક્ષા દળો અને ઉડ્ડયન ક્ષેત્ર માટે એક મોટો અને ગૌરવપૂર્ણ દિવસ આવી ગયો છે. હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL) 18 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ બેંગલુરુમાં એક ભવ્ય સમારોહ દરમિયાન ભારતીય વાયુસેનાને સ્વદેશી લાઈટ કોમ્બેટ એરક્રાફ્ટ (LCA) તેજસના ફાઇનલ ઓપરેશનલ ક્લિયરન્સ (FOC) ટ્વિન સીટર ટ્રેનર અને HTT-40 બેસિક ટ્રેનર એરક્રાફ્ટ સત્તાવાર રીતે સુપરત કરશે. આ ઉપરાંત નાગરિક ઉડ્ડયન કંપની પવન હંસ લિમિટેડને પણ અત્યાધુનિક ધ્રુવ નેક્સ્ટ જનરેશન (NG) હેલિકોપ્ટર સોંપવામાં આવશે. આ કાર્યક્રમ રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહ, નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રી કે. રામમોહન નાયડુ, વાયુસેના પ્રમુખ એર ચીફ માર્શલ એપી સિંહ અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓની ઉપસ્થિતિમાં યોજાશે.

LCA તેજસ ટ્રેનર એરક્રાફ્ટની સોંપણી

આ સમારોહમાં સોંપવામાં આવી રહેલા LCA તેજસના અંતિમ બે ટ્વિન સીટર ટ્રેનર વિમાન સાથે વાયુસેનાના જૂના 40 વિમાનોનો ઐતિહાસિક ઓર્ડર સંપૂર્ણપણે પૂરો થઈ જશે. 2006 અને 2010 માં અપાયેલા આ ઓર્ડરમાં 32 સિંગલ સીટર અને 8 ટ્વિન સીટર વિમાન સામેલ હતા. આ બંને વિમાનો FOC કન્ફિગરેશનમાં છે, જે ભારતીય વાયુસેનાના ફાઇટર પાઇલટોને વાસ્તવિક તેજસ ફાઇટર જેવો જ ઉત્કૃષ્ટ તાલીમ અનુભવ આપશે.

HTT-40 બેસિક ટ્રેનર એરક્રાફ્ટની એન્ટ્રી

નવા તાલીમાર્થી પાઇલટોની પ્રારંભિક ફ્લાઇંગ ટ્રેનિંગને સ્વદેશી બનાવવા માટે HTT-40 બેસિક ટ્રેનર એરક્રાફ્ટનો પ્રથમ જથ્થો વાયુસેનાને સુપરત કરવામાં આવશે. HTT-40 સ્વદેશી ટર્બોપ્રોપ ટ્રેનર એરક્રાફ્ટ માટે કુલ 70 વિમાનોનો ઓર્ડર આપવામાં આવ્યો છે. શરૂઆતી એન્જિન સપ્લાયના અવરોધો બાદ હવે તેની સત્તાવાર ડિલિવરી શરૂ થઈ રહી છે, જેનાથી વિદેશી ટ્રેનર એરક્રાફ્ટ પરની ભારતની નિર્ભરતા ઘટશે.

પવન હંસને મળશે ધ્રુવ NG હેલિકોપ્ટર

સંરક્ષણ ક્ષેત્ર ઉપરાંત સિવિલ એવિએશન સેક્ટરને વેગ આપવા માટે પવન હંસ લિમિટેડને અત્યાધુનિક ધ્રુવ નેક્સ્ટ જનરેશન (NG) હેલિકોપ્ટર સોંપવામાં આવશે. પવન હંસ દ્વારા નોંધાવેલા કુલ 10 હેલિકોપ્ટરના ઓર્ડર પૈકી પ્રથમ 4 ચોપર્સ આ કાર્યક્રમમાં સુપરત કરાશે. અત્યાધુનિક ગ્લાસ કોકપિટ અને આધુનિક સુરક્ષા ફિચર્સથી સજ્જ આ હેલિકોપ્ટર્સ દરિયાઈ ઓફશોર કામગીરી, ઇમરજન્સી મેડિકલ સેવાઓ અને મુસાફરોની હેરફેરમાં ઉપયોગી સાબિત થશે.

આત્મનિર્ભર ભારત તરફ એક મોટો પડાવ

ભારત હવે માત્ર સૈન્ય જ નહીં પરંતુ નાગરિક ઉડ્ડયન ક્ષેત્ર માટે પણ અદ્યતન પ્લેટફોર્મ જાતે ડિઝાઇન, વિકસિત અને નિર્માણ કરવા સક્ષમ બન્યું છે. વિદેશી નિર્ભરતા ઘટાડવાની દિશામાં આ પગલું ઘરેલુ એરોસ્પેસ ઇકોસિસ્ટમને નવી તાકાત આપશે. તેજસ પ્રોગ્રામની આ સિદ્ધિ બાદ હવે મોટા પાયે Mk-1A વિમાનો પણ આવી રહ્યા છે. સ્વદેશી HTT-40 થી પાઇલટ તાલીમ ઘરેલુ બનશે અને ધ્રુવ NG થી નાગરિક ઉડ્ડયન વધુ મજબૂત થશે. 18 સપ્ટેમ્બરનો આ કાર્યક્રમ ભારતને વૈશ્વિક એરોસ્પેસ હબ બનાવવાની દિશામાં એક મોટું કદમ છે.

ભારતના અર્થતંત્રએ એપ્રિલ-જૂન ત્રિમાસિકમાં ૭.૮ ટકાના દરે વૃદ્ધિ કરી હોવાનો સરકારે દાવો કર્યો હતો. આ સમયે દેશમાં વિપક્ષ સહિત એક વર્ગે સરકારના આંકડાઓ સામે સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. જોકે, હવે અલ નિનોના કારણે ઓછા વરસાદ, અમેરિકા-ઈરાન તથા રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધો તેમજ ક્રૂડ ઓઈલમાં ભાવવધારા છતાં દુનિયાના વિકસિત જી-૨૦ અર્થતંત્રોની સરખામણીમાં ભારતીય અર્થતંત્ર ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં સૌથી ઝડપી સાત ટકાના દરે વૃદ્ધિ કરશે તેમ દુનિયાની અગ્રણી રેટિંગ એજન્સી મૂડીઝ રેટિંગ્સે આગાહી કરી છે. આ પહેલાં એજન્સીએ આર્થિક વૃદ્ધિદર ૬ ટકા રહેવાનો અંદાજ વ્યક્ત કર્યો હતો. જોકે, આ સાથે મૂડીસે ક્રૂડ ઓઈલમાં ભાવવધારાના કારણે મોંઘવારી વધવાની ચેતવણી આપી છે.

ભારતના ‘બીએએ૩’ સોવરેન રેટિંગની સમીક્ષા પછી વૈશ્વિક રેટિંગ એજન્સી મૂડીઝે જણાવ્યું કે, મધ્ય-પૂર્વમાં યુદ્ધ જેવી મુશ્કેલ પરિસ્થિતિ વચ્ચે પણ ભારતનું અર્થતંત્ર મજબૂતીથી ટકી રહ્યું છે. આ કારણે રેટિંગ એજન્સીએ તેનું અનુમાન બદલ્યું છે.
મુડીઝ મુજબ કેલેન્ડર વર્ષ ૨૦૨૬ના પહેલા છ મહિનામાં ભારતનો વાસ્તવિક જીડીપી વૃદ્ધિ દર વાર્ષિક આધારે ૮.૨ ટકા રહ્યો, જે કેલેન્ડર વર્ષ ૨૦૨૫માં ૭.૩ ટકાની વૃદ્ધિ કરતાં વધુ હતો. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭માં એપ્રિલ-જૂન ત્રિમાસિકમાં ભારતીય અર્થથંત્ર ૭.૮ ટકાના દરથી વૃદ્ધિ પામ્યો હતો અને તે આરબીઆઈના ૭ ટકાના અંદાજ કરતા વધુ હતો.
આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાં ભંડોળ (આઈએમએફ)એ વૈશ્વિક પડકારોને ટાંકીને જુલાઈમાં નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭નો તેનો વિકાસ પૂર્વાનુમાન ઘટાડીને ૬.૪ ટકા કર્યો હતો. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭-૨૮નો ગ્રોથરેટ વધારીને ૬.૭ ટકા કર્યો હતો. આરબીઆઈએ પણ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭માં તેનું અનુમાન ઘટાડીને ૬.૬ ટકા કર્યું છે.

આર્થિક વૃદ્ધિના અનેક મોરચાએ ભારતને ટેકો મળ્યો છે, જેમાં ખાનગી વપરાશમાં મજબૂતી, જાહેર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર સતત ખર્ચ અને સકલ સ્થિર મૂડી નિર્માણમાં મજબૂત વૃદ્ધિનો સમાવેશ થાય છે. આ સિવાય ખાનગી ક્ષેત્રના રોકાણમાં સુધારાની સંભાવના અને સેવા ક્ષેત્રની સતત મજબૂતી પણ અર્થતંત્ર માટે સકારાત્મક રહી છે. ખાનગી સેક્ટર પણ ફેક્ટરીઓ અને મશીનોમાં રોકાણ વધારી રહ્યું છે. જોકે, મૂડીઝે જીડીપી ગ્રોથનો અંદાજ વધારવાની સાથે મોંઘવારીના જોખમો અંગે ચેતવણી પણ આપી છે. એજન્સીનું માનવું છે કે નાણઆકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭માં સરેરાશ મોંઘવારી દર ૪.૮ ટકા રહી શકે છે. તે નાણાંકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬માં નોંધાયેલા ૨.૪ ટકા કરતાં ઘણો વધુ છે. એજન્સીનું કહેવું છે કે પશ્ચિમ એશિયા સંઘર્ષનું કોઈ સ્થાયી સમાધાન નહીં આવે તો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઊંચા રહી શકે છે. તેનાથી ભારતનો મોંઘવારીનો અંદાજ વધી શકે છે. આ સિવાય અલ નીનો સંબંધિત હવામાન અવરોધોથી ખાદ્ય કિંમતો પર દબાણ વધવાના જોખમની પણ મૂડીઝે ચેતવણી આપી છે. ખાદ્ય મોંઘવારી વધવાથી લોકોની ખરીદ ક્ષમતા અને અંગત વપરાશ પર અસર થઈ શકે છે, જેની અસર આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ પર પણ પડી શકે છે. ભારત માટે ઓઈલ, ગેસ અને ખાતરની આયાતનો વધતો ખર્ચ ચિંતાજનક બાબત છે. જોકે, મૂડીઝનું માનવું છે કે ભારત માટે સારી વાત એ છે કે હાલ ક્રૂડ ઓઈલ માટે કોઈ એક દેશ પર નિર્ભર નથી. તે અનેક દેશો પાસેથી ઓઈલ ખરીદી રહ્યો છે. આ સિવાય ભારતનો વિદેશી નાણાં ભંડાર વિક્રમી સ્તરે પહોંચી ગયો છે, જે અર્થતંત્ર માટે રાહતની વાત છે. વધુમાં ભારત માટે કેટલીક બાબતો બહારના આંચકાઓ સામે સુરક્ષા કવચ તરીકે કામ કરી રહી છે, જેમાં ક્રૂડ ઓઈલની આયાતના સ્રોતોમાં વૈવિધ્યકરણમાં વધારો, પર્યાપ્ત વિદેશી નાણાં ભંડોળ અને મજબૂત ઘરેલુ માગનો સમાવેશ થાય છે તેમ મૂડીઝના અહેવાલમાં જણાવાયું છે.

અન્ય એજન્સીઓએ પણ ભારતનું રેટિંગ સુધાર્યું
નવીદિલ્હી: મૂડીઝ પહેલાં અન્ય રેટિંગ એજન્સીઓએ પણ ભારતની આર્થિક નીતિઓ અને સ્થિરતા પર વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે. આ મહિને જાપાનની રેટિંગ એજન્સી જેસીઆરએ ૩૫ વર્ષના લાંબા અંતર પછી ભારતનું રેટિંગ અપગ્રેડ કરીને ‘એ-‘ કરી દીધું છે.આ સિવાય ગયા મહિને એસએન્ડપી અને ફીચ જેવી એજન્સીઓએ પણ ભારતના ઈન્વેસ્ટમેન્ટ ગ્રેડ રેટિંગની પુષ્ટી કરતા મજબૂત નાણાકીય તંત્રની પ્રશંસા કરી છે.